Το Αστικό Δίκαιο: Θεμέλιο της Ιδιωτικής Ζωής και των Σχέσεων Δικαίου

Το Αστικό Δίκαιο αποτελεί τον βασικό κορμό της ιδιωτικής έννομης τάξης. Ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων, παρέχοντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο οργανώνεται η καθημερινότητα: από τις συναλλαγές και τις συμβάσεις, μέχρι την οικογένεια, την κληρονομική διαδοχή και την προστασία της προσωπικότητας.

1. Η σημασία του Αστικού Δικαίου

Σε αντίθεση με το Δημόσιο Δίκαιο, το οποίο διέπει τη σχέση πολίτη και κράτους, το Αστικό Δίκαιο ασχολείται με την ισότητα των μερών και την ισόρροπη προστασία των δικαιωμάτων τους. Πρόκειται για το πεδίο εκείνο που θέτει κανόνες σε ζητήματα που αγγίζουν τον καθένα: ιδιοκτησία, μίσθωση, πώληση, δανεισμός, διαθήκες, γάμοι, διαζύγια.

Η θεσμική του λειτουργία είναι διττή: αφενός διασφαλίζει την ελευθερία της ιδιωτικής βούλησης, αφετέρου προβλέπει εγγυήσεις ώστε να αποτρέπονται αδικίες και καταχρήσεις.

2. Οι βασικοί κλάδοι

Το Αστικό Δίκαιο αναλύεται σε επιμέρους κλάδους, μερικοί εκ των οποίων είναι:

• Ενοχικό Δίκαιο: ρυθμίζει τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν τα μέρη μέσω συμβάσεων ή άλλων πράξεων.

• Εμπράγματο Δίκαιο: αφορά δικαιώματα επί πραγμάτων, όπως η κυριότητα και οι περιορισμένες εμπράγματες δουλείες.

• Οικογενειακό Δίκαιο: οργανώνει τις σχέσεις συζύγων, γονέων και τέκνων, με σκοπό τη διασφάλιση της ισότητας και της προστασίας των ευάλωτων μελών.

• Κληρονομικό Δίκαιο: ρυθμίζει τη μεταβίβαση της περιουσίας μετά τον θάνατο του προσώπου.

3. Ο ρόλος του δικηγόρου στο Αστικό Δίκαιο

Η πολυπλοκότητα των διατάξεων και οι συνεχείς τροποποιήσεις της νομοθεσίας καθιστούν αναγκαία τη νομική καθοδήγηση. Ο δικηγόρος:

• ερμηνεύει και εφαρμόζει το δίκαιο σε συγκεκριμένες υποθέσεις,

• προλαμβάνει συγκρούσεις μέσω ορθής σύνταξης συμβάσεων,

• υπερασπίζεται τα δικαιώματα των εντολέων του ενώπιον δικαστηρίων ή σε εξωδικαστικές διαδικασίες.

Με αυτόν τον τρόπο, συμβάλλει ουσιαστικά στη διασφάλιση της νομικής ασφάλειας, που αποτελεί θεμελιώδη αρχή του κράτους δικαίου.